Phương pháp nhận biết và chăm sóc mèo mù

Mèo của bạn có thể bị khiếm thị hay không? Bác sĩ nhãn khoa thú y Natasha Mitchell sẽ lý giải cách để bạn có thể biết được điều này.

Loài mèo sử dụng mắt như một trợ thủ đắc lực để thực hiện nhiều việc như chuyển hướng, săn mồi, định vị, tránh những tình huống không mong muốn, tương tác với những con mèo khác, và ngắm nhìn thế giới xung quanh. Để nhìn thấy một hình ảnh yêu cầu rất nhiều yếu tố kết hợp bao gồm việc phát hiện ánh sáng và chuyển động, chiều sâu giác quan, cũng như nhận thức về hình dạng và màu sắc. Não nhận thông tin này từ mắt, cùng với những thông tin khác về âm thanh, mùi, kết cấu, và hương vị. Sau đó nó sẽ kết hợp tất cả những thông tin trên nhằm tạo ra một trải nghiệm trực quan hoàn hảo.

Lớp màng mắt thêm

Loài mèo đã tiến hoá trở thành một thợ săn ban đêm xuất sắc. Khả năng nhìn ở một con mèo bình thường là rất tốt. Tuy nhiên, để có được những thế mạnh giúp ích cho tầm nhìn vào ban đêm và việc săn mồi, mèo có một sự thoả hiệp rằng chúng sẽ không nhìn thấy vào chi tiết như con người. Lý do chính của việc mèo có một tầm nhìn vào ban đêm tốt hơn chúng ta là vì chúng có thêm một lớp màng phía sau mắt gọi là tapetum. Đây là một lớp phản quang nằm bên dưới võng mạc – phần “nhìn” của mắt mèo.

Võng mạc chứa các tế bào đặc biệt hình que và nón. Những tế bào này hấp thụ ánh sáng và chuyển đổi chúng thành thông tin trước khi được xử lý bởi não bộ nhằm tạo ra hình ảnh. Một số đường truyền ánh sáng đi qua võng mạc không bị hấp thụ, nhưng sau đó sẽ được phản xạ vào những tế bào hình que và hình nón nhờ Tapetum, thêm cơ hội hấp thụ ánh sáng. Tapetum đóng vai trò như một gương phản chiếu mà chúng ta có thể thấy được ở mèo khi bắt gặp chúng vào ban đêm, dưới ánh đèn sáng, ví dụ như đèn trước của xe hơi. Tầm nhìn của mèo vào ban đêm được cho rằng tốt gấp 6 lần tầm nhìn của con người. Một yếu tố khác giúp cải thiện khả năng nhìn ban đêm của mèo là chúng có thể làm giãn rộng đồng tử, thu hút tối đa lượng ánh sáng vào mắt khi ở nơi có ánh sáng mờ.

Cách nhận biết khi mèo bị khiếm thị

Tin hay không, việc xác định mèo của bạn có thể nhìn rõ tới đâu là một việc khá khó. Tuy vậy, ở hầu hết các trường hợp khi tầm nhìn bị yếu dần, phải rất tinh tế để nhận ra sự thay đổi trong hành vi của mèo vì chúng có thể dần thích nghi với tình trạng khuyết tật, cũng như tự học cách xác định nơi có đồ nội thất và chướng ngại vật trong nhà. Mất thị lực đột ngột sẽ dễ nhận thấy hơn. Đâm vào đồ vật là một hệ quả tất yếu của thị lực kém. Tuy nhiên, thực sự điều này chỉ có thể nhận thấy khi đồ nội thất trong nhà bị dịch chuyển khỏi vị trí cũ hoặc những cánh cửa bình thường được mở nhưng bất chợt bị đóng. Làm như vậy là do loài mèo rất có khả năng trong việc thích ứng với tình huống và sẽ nhận thức được cách bố trí như bình thường trong nơi quen thuộc của chúng, tầm nhìn hạn chế của chúng chỉ có thể được nhận thấy khi những điều kiện này bị thay đổi.

Bạn cũng có thể nhìn thấy có nhiều sự do dự và miễn cưỡng hơn khi mèo phải nhảy xuống đất ở một vị trí cao. Chúng sẽ leo xuống một cách thận trọng bằng việc đưa chân xuống trước. Chúng thường sẽ thấy vui hơn khi leo lên đồ vật nhưng cũng sẽ thận trọng hơn. Chúng có thể đi cúi mình xuống với cơ thể gần mặt đất và đưa cổ ra xa hơn, sử dụng bộ râu dài của chúng để cảm nhận đường đi. Những con mèo có thị lực kém thường có những bộ râu dài hơn những con mèo bình thường!

Ở một số con mèo gặp vấn đề về thị giác, bạn có thể nhận thấy sự thay đổi khi nhìn vào mắt chúng. Mắt đục có thể bị gây ra bởi đục thuỷ tinh thể, như là độ mờ đục của ống kính. Nó cũng có thể bị gây ra bởi bệnh tăng nhãn áp, một áp lực lớn lên bên trong mắt hoặc viêm màng mạch nho – tên y học của bệnh viêm bên trong mắt. Mắt có thể bị đỏ do cao huyết áp gây chảy máu bên trong mắt hoặc do bệnh tăng nhãn áp, viêm màng mạch nho, hoặc có một khối u trong mắt. Với một số điều kiện ảnh hưởng đến võng mạc như bong võng mạc thứ phát do huyết áp cao, không có võng mạc hay võng mạc mỏng khiến cho ánh sáng bị phản xạ từ Tapetum nhiều hơn, làm ánh sáng từ phía sau của mắt trở nên dữ dội hơn.

Nếu bạn đã nhận thấy một sự thay đổi màu sắc gần đây ở một hay cả hai mắt mèo, bạn nên đưa chúng đến bác sĩ thú y để kiểm tra. Trong nhiều trường hợp, bác sĩ thú y của bạn có thể cho bạn biết mèo gặp vấn đề gì và như thế có thể tư vấn cách điều trị tốt nhất. Trong một số trường hợp bác sĩ thú y sẽ khuyên bạn đến gặp một chuyên gia nhãn khoa thú y. Bác sĩ nhãn khoa sẽ được trang bị tốt hơn để có thể chuẩn đoán tình hình bệnh cũng như cho bạn những lời khuyên trong việc điều trị và những quy trình chuyên ngành. Một số trường hợp có thể được chữa khỏi bằng thuốc nhỏ mắt hoặc thuốc uống. Và tất cả tình trạng bệnh chắc chắn sẽ được điều trị thành công hơn khi được chuẩn đoán sớm trong quá trình phát bệnh.

Phương pháp kiểm tra thị lực cho mèo

Việc này có thể rất phức tạp, ngay cả với bác sĩ thú y của bạn! Cùng với việc quan sát hành vi mèo một cách chặt chẽ như đã nêu ở trên, có một số bài kiểm tra mà bác sĩ thú y sẽ thực hiện. Một trong những bài kiểm tra đó có thể được thực hiện bởi chủ của chúng ở nhà.

a. Kiểm tra phản ứng khi bị đe doạ

Nhẹ nhàng vẫy tay về phía mắt mèo sẽ khiến mèo chớp mắt theo lẽ tự nhiên. Điều quan trọng là bạn không được tạo ra một luồng không khí bằng cách vẫy tay ở một bên đầu. Tất nhiên, một con mèo bình thường sẽ cảm thận được và chớp mắt như một phản xạ.

b. Phản xạ khi bị loá mắt

Điều này bao gồm việc đột nhiên chiếu một luồng ánh sáng tập trung vào mắt. Một con mèo có thị lực bình thường sẽ chớp mắt, nheo mắt hoặc quay đầu đi. Tuy nhiên, một con mèo mù sẽ không thể nhìn thấy nó và sẽ tiếp tục nhìn chằm chằm về phía trước.

c. Kiểm tra phản xạ săn mồi

Bạn có thể thả những miếng bông gòn nhỏ từ một chỗ cao gần mèo của bạn. Một con mèo có thị lực bình thường sẽ không chỉ đứng yên một chỗ mà nhìn chúng rơi. Lý do bông gòn được chọn là vì nó không gây ra một tiếng động nào khi nó rơi trong không khí. Những vật khác sẽ gây ra tiếng động khi rơi và điều này sẽ được nhận ra bằng thính giác của mèo.

Phương pháp chăm sóc cho mèo mù

Mèo khiếm thị vẫn rất linh hoạt khi ở môi trường quen thuộc, đến nỗi mà bạn sẽ bị bất ngờ khi biết rằng mèo của bạn có vấn đề về thị giác. Mèo phải đối mặt với nhiều thách thức để có thể thích ứng với cuộc sống khi chúng bị mù, nhưng chúng vẫn phải làm vậy khi chúng ta không biết trong rất nhiều trường hợp.

Mèo không hề cảm thấy buồn khi thị lực của chúng kém mà chúng sẽ tập làm quen dần với việc này. Một số nguyên nhân gây mù loà – ví dụ như cao huyết áp – sẽ yêu cầu điều trị đặc biệt theo chỉ định của bác sĩ thú y. Có rất nhiều cách đơn giản, nhưng hiệu quả, ví dụ như ta có thể điều chỉnh, sửa chữa lại vườn và nhà của mình nhằm hỗ trợ cho mèo khi chúng bị khiếm thị. Một hướng dẫn kỹ thuật chi tiết bao gồm tất cả các chủ đề đã được thảo luận trong bài viết này đã được xuất bản năm 2008. Cuốn “Chăm sóc cho mèo mù” hiện đã có bản điện tử ebook và sách in tại www.catprofessional.com. Sách ebook giá £ 7 và sách in là £ 9,99 đã bao gồm phí vận chuyển.

Một số phương pháp chăm sóc mèo mù khác:

1. Cần đặc biệt dành tình thương hơn những chú mèo bình thường khác. Luôn vuốt ve nhẹ nhàng, tâm sự với mèo để cho bé biết rằng: bé vẫn là quan trọng nhất, có ích lợi nhất, không thể thiếu được với chủ. Tẩy chay các quan niệm lạc hậu: rủi ro, đen đủi khi sở hữu các con vật dị tật, khiếm thị… dẫn đến ngược đãi, hắt hủi hoặc giết bỏ chúng.

2. Không để mèo ra khỏi nhà vì có rất nhiều nguy hiểm cho mèo mù: giao thông xe cộ, bị bắt hoặc bị các mối nguy khác tấn công.

3. Không nên di chuyển thường xuyên vị trí đồ đạc trong nhà, phòng ở vì mèo đã quen với vị trí cũ của đồ vật, phải điều chỉnh các phản xạ đi lại, mèo không tự tin với chính mình vì bị các va chạm với các đồ vật.

4. Râu mèo giúp mèo đo đạc, xác định khoảng cách, kích cỡ chướng ngại vật khi di chuyển. Cần đặc biệt giữ gìn bảo vệ những chiếc râu quan trọng này cho mèo mù lòa, tránh để bị rụng, cụt hoặc cháy do lửa.

5. Luôn để cố định vị trí bát ăn, cốc nước uống và hộp cát toilet cho mèo mù lòa.

6. Nói nhỏ và nhẹ nhàng với mèo mỗi khi bạn bước vào phòng để mèo khỏi bị bất ngờ và hoảng sợ với các tiếng động đột ngột. Khách lạ đến chơi nên thông báo trước với họ thông cảm tránh nói to, va động mạnh làm mèo hoảng sợ. Không nên đặt chuông cửa ở buồng, phòng có mèo mù lòa.

7. Đồ chơi của mèo cần dễ dàng phát ra âm thanh, tiếng động như: chuột chít, điện tử hoặc bằng nhựa cứng: bóng bàn, bi nhựa… có thể tự chế các đồ chơi đặc biệt thích hợp cho mèo mù lòa.

Phương pháp nhận biết và chăm sóc mèo mù

Phương pháp nhận biết và chăm sóc mèo mù